Afgelopen week kreeg ik een spoedmelding van Pim uit het Bos- en Gasthuisdistrict. Zijn CV-ketel was midden in de nacht uitgevallen en de temperatuur binnen liep snel op naar beneden. Binnen 25 minuten stond ik bij hem voor de deur. Het probleem? Een collega had tijdens onderhoud vorig jaar de druksensor verkeerd aangesloten. Zo’n fout zie je niet direct, maar bij de eerste vorstperiode ging het mis. Na 40 minuten had Pim weer warmte.
Dit soort situaties kom ik dagelijks tegen als loodgieter in Leiden. Fouten in loodgieterswerk zijn helaas geen uitzondering, en de gevolgen variëren van kleine irritaties tot kostbare waterschade. Na 25 jaar in het vak herken ik dezelfde vergissingen steeds opnieuw. Vooral in december, wanneer CV-installaties op volle toeren draaien en bevriezingsrisico’s toenemen, worden oude fouten pijnlijk zichtbaar.
Meest gemaakte fouten door vakmensen
Verkeerd aangesloten radiatoren
In de naoorlogse wijken van Leiden-Noord kom ik dit regelmatig tegen. Collega’s sluiten de aanvoer en retour van radiatoren verkeerd om aan. Het lijkt een beginnersfout, maar onder tijdsdruk gebeurt het ook ervaren monteurs. Het gevolg: radiatoren worden niet goed warm en bewoners draaien de thermostaat hoger. Onnodige energieverspilling.
Vorige maand nog een melding in een rijtjeshuis uit de jaren 70. De bewoner klaagde dat één radiator altijd koud bleef. Bij inspectie bleek dat tijdens een renovatie vijf jaar geleden de aansluiting was omgedraaid. De oplossing was simpel, maar die vijf jaar extra stookkosten krijg je niet terug.
Ondeugdelijke koppelingen bij koperen leidingen
In het Bos- en Gasthuisdistrict werken we nog vaak met de originele koperen installaties uit de jaren 50-70. Deze leidingen zijn prima, maar ik zie te vaak dat collega’s moderne knelkoppelingen gebruiken waar gesoldeerd moet worden. Koperen buizen van 50 jaar oud hebben een andere wanddikte dan moderne varianten. Verkeerde koppelingen leiden binnen enkele maanden tot lekkages.
Vorige winter had ik een spoedhulp in de Boshuizen. Water druppelde door het plafond van de woonkamer. Een collega had bij het vervangen van een radiator een goedkope koppeling gebruikt die niet paste bij de oude koperen leiding. De waterdruk van 3 bar deed de rest. Bel 085 019 81 11 als je vermoedt dat je installatie niet correct is aangesloten.
Geen rekening met uitzetting
Leidingen zetten uit bij warmte en krimpen bij kou. In december kunnen de temperatuurverschillen tussen dag en nacht behoorlijk zijn. Wanneer leidingwerk te strak wordt gemonteerd zonder uitzettingsmogelijkheden, ontstaan spanningen. Dit zie ik vooral in de portiekflats in Leiden-Noord waar CV-leidingen door onverwarmde trappenhuizen lopen.
Een praktijkvoorbeeld: in een flat uit 1965 was de hoofdleiding zo strak gemonteerd dat bij opwarming de soldeerverbindingen begonnen te scheuren. Elk voorjaar opnieuw lekkages. Uiteindelijk hebben we het complete traject opnieuw gemonteerd met voldoende compensatiemogelijkheden.
Kritieke fouten die gevaarlijk worden
Verwaarlozing van ventilatie-eisen
Vooral in december maken mensen hun huis zo dicht mogelijk tegen de kou. Maar in combinatie met gasgestookte CV-ketels wordt dit levensgevaarlijk. Ik zie regelmatig dat ventilatieroosters zijn dichtgeplakt of dat mechanische ventilatie niet functioneert. Koolmonoxide heeft geen geur en geen kleur. Je merkt het pas als het te laat is.
In een eengezinswoning in de Boshuizen trof ik vorig jaar een situatie aan waarbij de bewoner alle ventilatie had afgeplakt omdat hij last had van tocht. Zijn CV-ketel stond in een kleine bijkeuken zonder goede luchttoevoer. Gelukkig kwam ik voor een andere klus en zag ik het op tijd. De CO-meter sloeg direct alarm.
Onvoldoende bescherming tegen bevriezing
Nederlandse winters zijn vaak mild, maar wanneer het vriest zie ik de gevolgen. Buitenkranen die niet zijn afgesloten, CV-leidingen op onverwarmde zolders zonder isolatie, watermeters in kruipruimtes zonder bescherming. Bij -5 graden bevriezen deze binnen enkele uren.
Wessel uit Leiden-Noord belde me op een zondagochtend in januari. Zijn waterleiding was bevroren in de kruipruimte. De hoofdleiding was nog van gietijzer en lag direct onder een ventilatiekanaal. Bij vorst trok de koude lucht direct langs de leiding. We hebben de leiding ontdooid met een heteluchtpistool en direct geïsoleerd. Maar de schade aan zijn vloer was al aangericht. Bij vriesweer kun je me 24/7 bereiken op 085 019 81 11.
Gebrekkige brandwerende doorvoeren
In portiekflats in Leiden-Noord zie ik dit vaak mis gaan. Leidingen gaan door brandwerende muren tussen appartementen, maar de doorvoer wordt niet correct afgedicht. Collega’s gebruiken gewoon PU-schuim terwijl daar brandwerend materiaal moet komen. Bij brand kan dit fataal zijn voor de brandcompartimentering.
Veelgemaakte doe-het-zelf fouten
Verkeerd gereedschap gebruiken
Huiseigenaren die met een waterpomptang een koppeling proberen vast te draaien in plaats van met twee passende steeksleutels. Het resultaat: beschadigde zeskantkoppelingen die gaan lekken. Of erger, een beschadigde leiding die volledig vervangen moet worden.
Vorige maand kwam ik bij een klant in het Bos- en Gasthuisdistrict die zelf een radiatorafsluiter wilde vervangen. Met een Bahco had hij de koppeling zo toegetakeld dat we uiteindelijk een deel van de koperen leiding moesten vervangen. Wat een klus van 45 euro had moeten zijn, kostte hem 280 euro.
Onwetendheid over lokale omstandigheden
Leiden heeft een waterdruk tussen 2,5 en 3,5 bar. Dat is hoger dan in veel andere gemeenten. Doe-het-zelvers kopen kranen en koppelingen zonder hier rekening mee te houden. Resultaat: lekkages bij de eerste drukpiek.
Volgens mij onderschatten mensen ook de impact van ons grondwater. In delen van Leiden staat het grondwater hoog. Kruipruimtes zijn vaak vochtig. Leidingwerk dat daar ligt moet daar tegen bestand zijn. Ik zie regelmatig dat mensen goedkope materialen gebruiken die binnen enkele jaren corroderen.
Overschatting van eigen kunnen
YouTube-filmpjes geven mensen het idee dat ze alles zelf kunnen. Maar een professional ziet in één oogopslag of een leiding onder druk staat, waar de hoofdkraan zit, en welk type installatie er ligt. Die ervaring haal je niet uit een filmpje van tien minuten.
Trouwens, ik snap de verleiding. Bij een WOZ-waarde van €409.000 in Leiden wil je zuinig zijn met onderhoudskosten. Maar sommige klussen zijn het risico niet waard. Een verkeerd aangesloten wasmachine kan duizenden euro’s waterschade veroorzaken.
Seizoensgebonden problemen in Leiden
Winterproblemen in december
In december draait mijn telefoon overuren. CV-ketels die het begeven omdat ze geen onderhoud hebben gehad, bevroren leidingen in kruipruimtes, condensproblemen op zolders. Veel hiervan is te voorkomen met preventief onderhoud in oktober.
In Leiden-Noord zie ik elk jaar dezelfde problemen terugkomen. De gietijzeren hoofdleidingen uit de jaren 60 zijn gevoelig voor ijsvorming wanneer de isolatie niet op orde is. En in de portiekflats zijn de stijgleidingen vaak onvoldoende geïsoleerd in de trappenhuizen.
Een praktijkvoorbeeld: vorige winter kreeg ik een spoedmelding in een rijtjeshuis waar de bewoners de zolderkamer als thuiskantoor gebruikten. De CV-leidingen op zolder waren niet geïsoleerd. Bij -10 graden buiten bevroren ze. Resultaat: gesprongen leidingen en waterschade op twee verdiepingen. De reparatie kostte meer dan 3000 euro.
Zomerproblemen
In de zomer zie ik andere issues. Stankoverlast uit rioleringen door uitdroging van sifons, vooral in de oudere woningen in het Bos- en Gasthuisdistrict. De gietijzeren rioleringen daar zijn vaak vervangen door PE, maar niet altijd correct aangesloten.
Misvattingen die tot problemen leiden
Een kleine lekkage is niet erg
Klanten denken vaak dat een druppelende kraan geen prioriteit heeft. Maar naast waterverspilling kan een kleine lekkage wijzen op een groter probleem. Constant vocht leidt tot schimmelvorming en houtrot. In de oudere woningen in Leiden met houten vloerbalken kan dit ernstige gevolgen hebben.
Onderhoud is weggegooid geld
De grootste misvatting. Jaarlijks CV-onderhoud voorkomt niet alleen storingen maar bespaart ook energie. Met de huidige gasprijzen verdien je onderhoud dubbel en dwars terug. En je voorkomt noodsituaties zoals die van Pim, waar een simpele controle de uitval had kunnen voorkomen.
In Leiden-Noord zie ik vaak dat bewoners van portiekflats denken dat de VvE het onderhoud regelt. Maar individuele CV-ketels vallen onder eigen verantwoordelijkheid. Te vaak wordt dit vergeten totdat de ketel het midden in de winter begeeft.
Alles kan via Google
Het aantal malafide loodgieters dat via Google-advertenties klanten oplicht is schrikbarend. Mensen betalen soms duizenden euro’s voor werk van enkele tientallen euro’s. Mijn advies: zoek een lokale vakman via mond-tot-mondreclame of check lidmaatschap van Techniek Nederland. Je kunt me altijd bellen voor eerlijk advies: 085 019 81 11.
Nieuwe ontwikkelingen brengen nieuwe fouten
Warmtepompen in bestaande woningen
De energietransitie brengt nieuwe uitdagingen. In Leiden zie ik steeds meer woningen waar een warmtepomp wordt geïnstalleerd. Maar de bestaande radiatoren in woningen uit de jaren 50-70 zijn vaak te klein gedimensioneerd voor lage-temperatuur verwarming. Collega’s installeren een warmtepomp zonder de radiatoren te controleren. Resultaat: een koude woning en een teleurgestelde klant.
Smart home integratie
Lekdetectiesystemen die een app-melding sturen, slimme thermostaten, watermeters met verbruiksanalyse. De digitalisering gaat snel. Maar de fout die ik vaak zie: systemen worden geïnstalleerd maar niet goed ingesteld of uitgelegd aan de klant. Een lekdetector die vals alarm geeft wordt uiteindelijk uitgezet, waardoor het nut verdwijnt.
Praktijkvoorbeelden uit Leiden
De verkeerde zuinigheid
Een eigenaar van een herenhuis in de buurt van de Burcht wilde besparen op leidingwerk en koos voor een te kleine diameter. Bij gelijktijdig gebruik van douche, wasmachine en toilet zakte de druk volledig weg. Alle leidingen moesten worden vervangen. Een kostbare les.
De doe-het-zelf badkamerrenovatie
Een klant in de Boshuizen had zelf zijn badkamer gerenoveerd. Alles leek perfect totdat er stankoverlast ontstond. Bij inspectie bleek dat hij de nieuwe douche rechtstreeks op de riolering had aangesloten zonder sifon. De complete afvoer moest worden vernieuwd, inclusief het openbreken van de vloer.
Hoe fouten te voorkomen
Voor vakmensen
Blijf je kennis bijhouden via cursussen. De regelgeving verandert snel, vooral met de Warmtewet en nieuwe BENG-eisen. Werk volgens checklijsten en protocollen. Neem de tijd voor goede voorbereiding. En communiceer duidelijk met klanten over risico’s en onderhoud.
Voor huiseigenaren in Leiden
Kies een erkend installateur. Check lidmaatschap van Techniek Nederland. Vraag naar certificeringen en verzekeringen. Laat preventief onderhoud uitvoeren, vooral voor de winter. Meld kleine problemen voordat ze groot worden. En vraag altijd om uitleg bij onduidelijkheden.
In wijken zoals Leiden-Noord met woningen uit de jaren 60-70 is het verstandig om elke vijf jaar de installatie te laten inspecteren. De koperen leidingen zijn vaak nog prima, maar koppelingen en afsluiters kunnen verouderen.
Na 25 jaar in Leiden heb ik geleerd dat de meeste fouten voortkomen uit haast, gebrek aan kennis, of verkeerde zuinigheid. Preventie is altijd goedkoper dan herstel. Of het nu gaat om jaarlijks CV-onderhoud, het tijdig vervangen van verouderde leidingen, of het correct isoleren tegen vorst.
En onthoud: in december is het te laat om je zorgen te maken over bevriezing. Die voorbereiding doe je in oktober. Maar mocht het toch mis gaan, dan sta ik 24/7 klaar. Want water zoekt altijd de weg van de minste weerstand, en als vakman moet je daar een stap voor blijven.
